Od pierwszej próby do występu — jak działa żeński chór z Kartuz i co śpiewa

Kobiecy chór stanowi wyjątkową przestrzeń, w której spotykają się głosy różnych pokoleń, tworząc jedno spójne brzmienie. Wspólny śpiew łączy osobiste doświadczenia z zadaniem zachowywania lokalnej pamięci, wykraczając daleko poza sam występ na scenie w blasku reflektorów. Praca nad odpowiednią intonacją, kontrolą oddechu i barwą dźwięku wymaga ogromnej cierpliwości. Zgranie kilkunastu lub kilkudziesięciu osób w jednym pomieszczeniu prób to długotrwały proces, pełen powtórzeń i żmudnych ćwiczeń. Dla wielu uczestniczek to jednak nie tylko technika wokalna, ale przede wszystkim sposób na regularne uczestnictwo w kulturze swojego regionu i ucieczkę od codziennego pośpiechu.

Historia zespołu i codzienna dyscyplina podczas prób

Żeński chór kameralny Cartusia rozpoczął swoją działalność w 1993 roku z inicjatywy księdza Gerarda Jakubiaka. Zespół początkowo funkcjonował wyłącznie jako schola parafialna, skupiając się na oprawie mszy i wykonywaniu prostych pieśni religijnych. Wraz z rosnącymi umiejętnościami wokalistek oraz ambicjami artystycznymi, grupa naturalnie przekształciła się w chór o znacznie szerszym profilu. Zespół od wielu lat działa pod skrzydłami Kartuskiego Centrum Kultury, na stałe wpisując się w muzyczny krajobraz Kaszub. Od 1995 roku funkcję dyrygentki pełni Małgorzata Kuchtyk, absolwentka gdańskiej Akademii Muzycznej posiadająca stopień doktora habilitowanego sztuki. Pod jej merytorycznym kierownictwem wokalistki przeszły długą drogę od amatorskiego śpiewu do profesjonalnie przygotowywanych i przemyślanych koncertów.

Budowanie tożsamości chóru kameralnego wymaga ogromnej dyscypliny, co najlepiej widać podczas regularnych spotkań. Próby zespołu odbywają się w każdą środę w godzinach od 18:00 do 21:00, gromadząc zarówno dorosłe kobiety, jak i starszą młodzież. Trzygodzinne sesje podzielone są na mniejsze etapy. Uczestniczki uczą się prawidłowej emisji głosu, pracują nad czystością trudnej intonacji i wspólnie zgłębiają interpretację poszczególnych utworów. Systematyczność tych drobnych ćwiczeń decyduje o ostatecznej spójności brzmienia całego zespołu. Długie sesje wokalne bywają wyczerpujące fizycznie i psychicznie. Zupełnie inne umiejętności rozwijają odbywające się w instytucji zajęcia planszowe. Kartuzy wspierają w ten sposób różne formy spędzania wolnego czasu, a same szachy uczą chłodnego skupienia zamiast głośnej scenicznej ekspresji. W chórze natomiast obowiązuje ścisły regulamin, który wymusza punktualność, regularną obecność i pełne zaangażowanie w wielogłosowe harmonie.

Muzyczny repertuar i promowanie kaszubskich tradycji

Profil muzyczny kartuskiej grupy opiera się w głównej mierze na wymagających utworach sakralnych. Zespół wykonuje zróżnicowane kompozycje z wielu epok, poczynając od surowego chorału gregoriańskiego, a kończąc na skomplikowanych aranżacjach polskiej muzyki współczesnej. W repertuarze bardzo ważne miejsce zajmują również dawne pieśni świeckie oraz tradycyjne utwory śpiewane w rdzennym języku kaszubskim. Tak zróżnicowany materiał wokalny wymaga od śpiewaczek dużej elastyczności aparatu głosowego i ciągłego doskonalenia swojego warsztatu. Chór może pochwalić się pokaźnym dorobkiem fonograficznym, na który składają się cztery pełnoprawne płyty studyjne. Szczególne uznanie zdobył album z tradycyjnymi utworami świątecznymi zatytułowany „Kolędy śpiewają dzieci”, który dzięki wysokiej sprzedaży uzyskał prestiżowy status platynowej płyty.

Działalność zespołu wokalnego absolutnie nie zamyka się w czterech ścianach sali prób. Cartusia regularnie prezentuje swoje nabyte umiejętności podczas regionalnych festiwali i wydarzeń kulturalnych na terenie całego województwa pomorskiego. Grupa brała aktywny udział między innymi w Pomorskim Festiwalu Pieśni Wielkopostnej w Kielnie, skąd wielokrotnie przywoziła cenne wyróżnienia oraz nagrody. W 2023 roku chór hucznie świętował z kolei swoje trzydziestolecie, organizując cykl uroczystych koncertów w historycznej przestrzeni Galerii Refektarz. Znakomita akustyka tego miejsca doskonale podkreśliła walory brzmieniowe grupy. Takie publiczne występy przenoszą lokalną tradycję bezpośrednio do szerszej publiczności, pozwalając turystom i mieszkańcom obcować z żywym dziedzictwem Kaszub. Precyzyjnie dobrany repertuar buduje silną i stabilną pozycję zespołu wśród wielu innych formacji muzycznych w całym regionie.

Funkcjonowanie żeńskiego zespołu wokalnego z powodzeniem łączy gruntowną edukację artystyczną z budowaniem bardzo silnej wspólnoty międzypokoleniowej. Opanowanie poprawnej techniki śpiewu oraz wielogodzinna praca nad czystym, wspólnym brzmieniem wymagają lat systematycznych i nierzadko trudnych ćwiczeń. Kartuska grupa działa dzisiaj jako niezwykle aktywny nośnik kultury, przekazując dawne kaszubskie tradycje muzyczne zupełnie nowym pokoleniom odbiorców. Działalność chóralna pozostaje wciąż żywym, autentycznym i całkowicie niezastąpionym elementem w rocznym kalendarzu lokalnych wydarzeń.